Gốm sứ cổ và bonsai cây cảnh nghệ thuật là hai lĩnh vực đòi hỏi người theo đuổi phải có nền tảng tri thức sâu rộng về văn hóa, lịch sử, cùng sự tinh tế trong cảm thụ thẩm mỹ. Nếu gốm sứ cổ yêu cầu am hiểu về dòng men, dấu ấn thời đại, thì bonsai lại cần niềm đam mê bền bỉ, óc sáng tạo và đôi tay khéo léo để tạo nên những dáng thế hài hòa, giàu giá trị nghệ thuật.

Tại tổ 2, khu 4, phường Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh, nghệ nhân Ngô Doãn Quý đã khéo léo hội tụ hai bộ môn này trong cùng một không gian sáng tạo. Tại đây, gốm sứ và bonsai không chỉ song hành mà còn bổ trợ lẫn nhau, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị văn hóa Việt Nam với vẻ đẹp nghệ thuật của cây cảnh.

Chia sẻ về hành trình nghệ thuật, nghệ nhân Ngô Doãn Quý cho biết niềm đam mê của ông nhen nhóm từ thuở ấu thơ, khi ông được sang nhà người bác làm nghề gốm. Ông có thể ngồi hàng giờ lặng lẽ xem người bác nặn gốm, thổi hồn vào tác phẩm. Chính những ký ức đó đã giúp ông cảm nhận được vẻ đẹp vượt thời gian của gốm sứ và nghệ thuật tạo hình.

Mặc dù không có người thầy truyền nghề bài bản, nghệ nhân Ngô Doãn Quý đã tự mình tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm từ các bậc tiền bối. Hành trình gắn bó nghiêm túc với gốm sứ cổ và bonsai chính thức bắt đầu từ năm 2009, khi ông bắt đầu sáng tạo những tác phẩm mang dấu ấn nghệ thuật riêng của mình.

Đối với nghệ nhân Ngô Doãn Quý, gốm sứ cổ không chỉ là tác phẩm nghệ thuật mà còn là chứng nhân của lịch sử. Trải qua bao thăng trầm, những món đồ gốm sứ vẫn lưu giữ nguyên vẹn giá trị văn hóa, mang đến cái nhìn sâu sắc về quá khứ và khơi gợi niềm tự hào về truyền thống nghệ thuật gốm sứ Việt Nam.

Từng chiếc bình, chiếc đĩa, chiếc chén cổ đều mang dấu ấn thời gian, thể hiện sự sáng tạo tinh xảo của các nghệ nhân xưa. Hoa văn độc đáo, hình dạng tinh tế cùng chất men rạn nứt, sần sùi tạo nên vẻ đẹp cổ kính, bí ẩn, khiến người sưu tầm say mê.

Ông Quý nhấn mạnh rằng giá trị của đồ gốm sứ cổ không chỉ đo bằng tiền bạc mà còn bởi niên đại, chất liệu, và ý nghĩa lịch sử, văn hóa mà chúng mang lại. Với số lượng vô cùng hạn chế, nhiều hiện vật là “độc nhất vô nhị”. Do đó, giá trị tinh thần mà đồ gốm sứ cổ mang lại là vô giá, là món quà ý nghĩa dành cho những người yêu thích nghệ thuật và trân trọng lịch sử.

Về bonsai, nghệ nhân này nhận định đây là tác phẩm nghệ thuật có hồn và sức sống. Thông qua dáng cây, nghệ nhân thể hiện ý nghĩa và triết lý sâu xa, đầy ý nghĩa mà mình muốn truyền đạt. Việc tạo ra dáng bonsai với những hình thù kỳ dị, độc đáo, mang tính chất trừu tượng đòi hỏi sự công phu và thấu hiểu sâu sắc. Chính vì vậy, phong trào chơi bonsai handmade nghệ thuật ngày càng thịnh hành, đặc biệt trong giới trung niên và tầng lớp yêu nghệ thuật.

Hành trình nghệ thuật của ông Quý không hoàn toàn bằng phẳng. Ông tâm sự thử thách lớn nhất là giai đoạn kinh tế khó khăn, đặc biệt là thời kỳ dịch bệnh, khi những tác phẩm cây xanh không bán được và cổ vật có giá trị vượt thời gian bị lãng quên. Tuy nhiên, chính những khoảnh khắc chông chênh đó đã thôi thúc ông kiên trì, bền bỉ theo đuổi con đường đã chọn.

Nghệ nhân Ngô Doãn Quý khẳng định, yếu tố quan trọng nhất để thổi hồn vào mỗi tác phẩm chính là tâm huyết và cảm xúc của người làm nghề, coi tác phẩm như chính đứa con tinh thần của mình.

Với niềm đam mê và sự tận tâm suốt nhiều năm, năm 2024, ông Ngô Doãn Quý đã hoàn thiện hồ sơ đăng ký bằng những tác phẩm tiêu biểu do mình sáng tạo và sưu tầm. Năm 2025, ông vinh dự đón nhận danh hiệu Nghệ nhân Quốc gia do Trung ương Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam trao tặng. Ông coi đây là sự ghi nhận lớn lao cho quá trình phấn đấu không mệt mỏi trong nghệ thuật.

Trong tương lai, ông Quý dự định sắp xếp lại nơi lưu giữ gốm sứ cổ và bonsai nghệ thuật thành một trung tâm trưng bày, để người dân có thể đến tham quan, chiêm ngưỡng. Đây cũng sẽ là nơi để giao lưu, học hỏi, kết nối các nghệ nhân yêu nghề, chia sẻ kinh nghiệm.

Bên cạnh việc sáng tạo và gìn giữ, nghệ nhân Ngô Doãn Quý còn ấp ủ mong muốn tiếp tục truyền nghề cho những bạn trẻ có cùng đam mê, để mỗi tác phẩm không chỉ mang giá trị thẩm mỹ ở hiện tại mà còn là “di sản sống”, có khả năng đi cùng thời gian và được tiếp nối qua nhiều thế hệ.